Hà Linh(Technews) – Làn sóng đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) trị giá hàng nghìn tỷ USD tại Mỹ đang đối mặt nhiều trở ngại, khi ít nhất 47 dự án trung tâm dữ liệu lớn bị trì hoãn, rút lại hoặc ngăn chặn trong năm 2026.
Theo Financial Times, kế hoạch mở rộng hạ tầng AI tại Mỹ đang chịu sức ép từ tình trạng thiếu điện, chi phí xây dựng và huy động vốn tăng cao, cùng sự phản đối của cộng đồng địa phương. Những khó khăn này khiến khoảng cách giữa quy mô đầu tư được công bố và khả năng triển khai thực tế ngày càng rõ rệt.
Các tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây đang đẩy mạnh xây dựng trung tâm dữ liệu nhằm đáp ứng nhu cầu huấn luyện, vận hành các mô hình AI. Tuy nhiên, việc công bố một dự án trị giá hàng tỷ USD không đồng nghĩa cơ sở đó có thể hoàn thành và đưa vào khai thác đúng kế hoạch.
Theo số liệu được Financial Times dẫn lại, ít nhất 47 dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Mỹ đã bị trì hoãn, rút lại hoặc vấp phải các biện pháp ngăn chặn trong năm 2026. Các nhà phân tích tại Bernstein ước tính chỉ khoảng 35% danh mục dự án trung tâm dữ liệu đang được lên kế hoạch tại Mỹ có cơ sở triển khai đáng tin cậy. Con số này phản ánh những nghi ngại ngày càng lớn về khả năng hiện thực hóa các kế hoạch mở rộng hạ tầng AI, trong bối cảnh nhu cầu điện toán tiếp tục gia tăng.
Thiếu điện và phản đối từ địa phương cản trở dự án
Nguồn cung điện đang trở thành một trong những trở ngại lớn nhất đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ. Khác với trung tâm dữ liệu truyền thống, các cơ sở phục vụ huấn luyện và vận hành mô hình AI quy mô lớn thường sử dụng hàng nghìn bộ xử lý hiệu năng cao, đòi hỏi nguồn điện liên tục và hệ thống làm mát có công suất lớn. Ngoài khả năng cung cấp điện, tiến độ dự án còn phụ thuộc vào việc xây dựng đường dây truyền tải, trạm biến áp, thiết bị điện và hệ thống làm mát. Sự thiếu hụt một số thiết bị quan trọng hoặc chậm trễ trong đấu nối lưới điện có thể khiến dự án chưa thể vận hành dù đã hoàn thành các hạng mục xây dựng.
Theo nghiên cứu của Sightline Climate được TechSpot dẫn lại hồi tháng 4/2026, khoảng 30–50% trung tâm dữ liệu AI dự kiến đưa vào hoạt động tại Mỹ trong năm nay có nguy cơ bị trì hoãn hoặc hủy bỏ. Những khó khăn chính đến từ việc bảo đảm nguồn điện và tìm kiếm thiết bị điện phù hợp.
Bên cạnh vấn đề hạ tầng, làn sóng phản đối từ cộng đồng địa phương cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ đầu tư.
Theo tổ chức nghiên cứu Data Center Watch, trong quý II/2026, ít nhất 45 dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ, với tổng giá trị gần 68 tỷ USD, đã bị ngăn chặn hoặc trì hoãn do sự phản đối của người dân. Đây là số liệu của riêng quý II, không phải số dự án cộng thêm vào thống kê 47 dự án lớn nói trên.
Các mối lo ngại tập trung vào lượng điện và nước tiêu thụ, tác động môi trường, tiếng ồn, cũng như nguy cơ chi phí nâng cấp hạ tầng điện được chuyển sang người sử dụng điện tại địa phương. Một số chính quyền đã áp dụng biện pháp tạm dừng cấp phép hoặc tăng cường kiểm tra các đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu. Theo Data Center Watch, trong năm 2026, cơ quan lập pháp tại 30 bang đã đề xuất hoặc thông qua các biện pháp liên quan đến vị trí xây dựng, nguồn điện, nguồn nước và phân chia chi phí phát triển hạ tầng. Những diễn biến này khiến quá trình triển khai trung tâm dữ liệu không còn phụ thuộc riêng vào năng lực tài chính và công nghệ của nhà đầu tư, mà còn cần sự đồng thuận từ cộng đồng và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng địa phương.
Chi phí vốn gia tăng, nhà đầu tư thận trọng hơn
Cùng với khó khăn trong xây dựng, các dự án AI còn đối mặt áp lực tài chính khi chi phí huy động vốn tăng và nhà đầu tư bắt đầu xem xét chặt chẽ hơn khả năng sinh lời.
Theo Financial Times, làn sóng đầu tư hạ tầng AI tại Mỹ có quy mô tiềm năng lên tới khoảng 10.000 tỷ USD. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp tham gia lĩnh vực này phải huy động lượng vốn lớn trong thời gian ngắn để mua bộ xử lý, xây dựng cơ sở hạ tầng và bảo đảm nguồn điện.
Sự phát triển nhanh của các công ty cung cấp hạ tầng đám mây chuyên biệt cho AI, thường được gọi là neocloud, cũng tạo ra những rủi ro tài chính mới. Các doanh nghiệp này đầu tư vào cụm máy chủ sử dụng GPU hiệu năng cao, sau đó cho những công ty phát triển AI thuê năng lực điện toán. Mô hình kinh doanh phụ thuộc đáng kể vào khả năng huy động vốn, tiến độ hoàn thành trung tâm dữ liệu và nhu cầu sử dụng dịch vụ trong tương lai.
Trong bối cảnh lạm phát và lãi suất tại Mỹ gây sức ép lên thị trường tài chính, các doanh nghiệp có mức vay nợ cao phải đối mặt với chi phí tài trợ lớn hơn. Những lo ngại về tính bền vững của hoạt động đầu tư AI cũng khiến giá cổ phiếu và trái phiếu của một số công ty hạ tầng biến động mạnh.
Reuters ngày 14/10 cho biết trái phiếu của CoreWeave, doanh nghiệp cung cấp hạ tầng đám mây AI được Nvidia hậu thuẫn, có thời điểm ghi nhận lợi suất tăng lên 16% trong làn sóng bán tháo các tài sản liên quan đến AI. Cổ phiếu công ty cũng chịu áp lực giảm giá khi giới đầu tư lo ngại chi phí vay vốn và tốc độ tăng trưởng doanh thu.
Các doanh nghiệp công nghệ lớn như Microsoft, Amazon, Meta và Alphabet có lợi thế về nguồn lực tài chính, song việc phát triển trung tâm dữ liệu vẫn phụ thuộc vào khả năng cung cấp điện, tiến độ xây dựng và chuỗi cung ứng thiết bị.
Một rủi ro khác nằm ở các hợp đồng thuê năng lực điện toán. Một số thỏa thuận cho phép khách hàng rút lui nếu cơ sở hạ tầng không được hoàn thành đúng thời hạn, khiến nhà phát triển trung tâm dữ liệu có nguy cơ mất nguồn doanh thu dự kiến ngay khi đã đầu tư đáng kể vào dự án.
Theo Financial Times, những khó khăn cũng ảnh hưởng đến một số kế hoạch huy động vốn và mở rộng hoạt động của các doanh nghiệp hạ tầng AI, trong khi dự án Stargate gắn với OpenAI phải đối mặt với các thách thức trong quá trình triển khai.
Dù vậy, nhu cầu điện toán phục vụ AI chưa cho thấy dấu hiệu biến mất. Các doanh nghiệp vẫn tiếp tục phát triển mô hình mới, mở rộng dịch vụ và tìm kiếm thêm năng lực xử lý. Vấn đề đặt ra đối với ngành công nghiệp AI Mỹ hiện nay không chỉ là huy động được bao nhiêu vốn, mà còn là khả năng biến những cam kết đầu tư thành trung tâm dữ liệu có đủ điện, thiết bị và khách hàng để vận hành.
Theo: Financial Times, Reuters, Data Center Watch
